A Fost Sau N-A Fost? / Bükreş’in Doğusu (2006)

.

“22 Aralık 1989 günü Romanya’da bir devrim oldu mu olmadı mı? Olduysa siz (onlar) o sırada neredeydiniz?” Bu soruyu merkeze alarak ilerleyen bir film bu.

Huysuz Jderescu Bükreş’in doğusundaki küçük kasabalardan birisinde sahip olduğu kanalda program hazırlayıp sunmaktadır. Romanya diktatörü Çavuşesku’nun 22 Aralık 1989’da ülkeyi terk etmesinin 16. yıl dönümünde, kasaba halkının o tarihte nerede, ne yaptığına ilişkin bir program hazırlamıştır Jderescu. Fakat konuklarından birisinden programın olduğu günün sabahı haber alamayınca tepesi iyice atar. O da gider yılbaşlarında Noel Baba kılığına giren yaşlı Piscoci’ye teklif götürür. Piscoci teklifi seve seve kabul eder.

.

Bir diğer konuk da maaşının neredeyse tamamını içki borcuna yatıran tarih öğretmeni Manescu’dur. Üçü birden buluşur ve kanala giderler, stüdyoyu hazırlarlar. Sunucu, konuklarını tanıtır. Kamerayı aktüel kullanan genç kameraman dışında sinir bozucu herhangi bir şey yoktur. Ne zaman huysuz sunucu Jderescu, Manescu’ya Çavuşesku’nun ülkeyi terk ettiği saatte nerede olduğunu sorar; işte o zaman şamata başlar. Manescu 22 Aralık 1989 günü saat 12:00’dan önce birkaç arkadaşıyla birlikte kasaba meydanında Çavuşesku aleyhinde tezahürat yaptıklarını ve belediye binasını taşladıklarını iddia etmektedir. Bu durum sunucu ve diğer konuğa inandırıcı gelmemektedir. Manescu’nun durumu onaylayacak arkadaşlarından birisi ölmüş, diğeri de Kanada’ya taşınmıştır. İddiasını onaylayacak birilerini bulamayınca iki büklüm olan Manescu, programa telefonla bağlanan seyircilerin aleyhinde konuşmaları yüzünden iyice yerin dibine girer.

.

Sunucu Jderescu diğer yandan programına telefonla katılan herkese 22 Aralık 1989 günü Çavuşesku ülkeyi terk ederken nerede, ne yaptıklarını sormaktadır. Bu soru önemlidir. Çünkü o gün kasaba meydanındaki kalabalık Çavuşesku ülkeyi terk ettikten sonra toplandıysa Bükreş’in doğusuna devrim uğramadı demektir. Ama Manescu, Çavuşesku ülkeyi terk etmeden hemen önce arkadaşlarıyla birlikte eylem yaptığını ve kasabaya devrimi getirdiğini anlatmaktadır. Fakat bunu bir türlü ispat edememektedir.

.

Romanyalı yönetmen Corneliu Porumboiu’nun Cannes Film Festivali’nde en iyi ilk filme verilen Altın Kamera ödüllü, 92 dakikalık filmi harika bir durum komedisi. Kasabaya devrimi getirdiğini iddia eden ama bunu ispat edemeyen, huysuz sunucu ve programa telefonla katılan seyirciler tarafından iyice sıkıştırılan Manescu’nun durumu çok komik. Manescu’nun söylediği bir şey yüzünden dava açılacağına dair tehtid alan ve daha da sinirlenen Jderescu iyice çileden çıkar ve Manescu’nun üzerine daha da sık gitmeye başlıyor. Adamın öyle üzerine gidiyorlar ki bir diğer konuk olan Piscoci’ye neredeyse söz hakkı bile verilmiyor. İşte burada araya yönetmenin sabit kamerası ve mizansen anlayışı giriyor. Kamerayı bazen aktüel kullanan kameraman, Jderecsu’dan azarı işitince tripoda sabitliyor. Böylece üçünü birden geniş açıdan görebiliyoruz. Jderescu ve Manescu tartışırlarken diğer yanda kağıttan gemiler yapan ve arada sırada ortalığa laf atan Piscoci en az onlar kadar güldürüyor ve sonunda devrim gününe dair anlattığı hikayesiyle az buçuk hüzünlendiriyor.

%90’ı kapalı mekanlarda geçen ve sabit kamerayla çekilen bu ilk film insana sanki tiyatro oyunu izliyormuş havası veriyor. Sürükleyici ve eğlenceli diyalogları, oyuncularının harbiden iyi performasnları sayesinde sıkılmadan izlettiriyor kendisini.

Resmi Web Sitesi
IMDB Sayfası
Fragman

Akın

Wes Anderson, Gus Van Sant sevdiği yönetmenlerden birkaçı...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.